Atın Varken Yol Tanı, Ağan Varken El Tanı Ne Demek?
Anlamı: elde imkân varken gezip dolaşmak, dost edinmek gerekir.
Bu atasözü, insanın elinde imkân, güç, araç ve destek varken dünyayı tanıması, çevre edinmesi ve ilişkilerini genişletmesi gerektiğini anlatır. At, hareket etme ve yol alma imkânını; ağa işe güç, nüfuz ve destek kapısını temsil eder. Yanı elverişli şartlar varken gezmek, öğrenmek, dost edinmek ve yol yordam görmek akıllıca bir davranıştır. Halk bilgeliği burada fırsatın geçiciliğini de sezdirir. İnsan, elindeki imkânı sonsuz sanmamalıdır; bugün varsa yarın olmayabilir. Bu nedenle imkân zamanında kullanılmalı, ilişkiler kurulmalı ve hayat tecrübesi biriktirilmelidir. Atasözü sadece gezip tozmayı değil, sosyal sermaye oluşturmayı da öğütler. Yol tanımak, çevre görmek; el tanımak işe insanları, dostluğu ve ilişki ağlarını tanımak anlamına gelir. Hayat yalnız eldeki mal ile değil, kurulan bağlarla da kolaylaşır. Bu yüzden söz, zamanı ve fırsatı iyi değerlendirme çağrısı yapar. İmkân elden çıkmadan hareket eden kişi, yarın için daha güçlü bir birikim oluşturur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü