Ayıkla Pirincin Taşını! Ne Demek?
Anlamı: bir işin pek karışık ve içinden çıkılmaz durumda olduğunu anlatmak için kullanılan bir söz: 'Karıya bir de nikâh yaptırdı mı ondan sonra ayıkla artık pirincin taşını!' -O. Kemal.
Bu söz, bir işin fazlasıyla karışık, dağınık ve içinden çıkılması zor hâle geldiğini anlatmak için kullanılır. Başlangıçta basit gibi görünen bir mesele zamanla öyle dolaşır ki neyin nasıl çözüleceği belirsizleşir. Sözün gücü, pirinç içindeki taşları tek tek ayıklamanın zahmetli ve dikkat isteyen işine dayanır. Bu nedenle aile içi ilişkiler, miras meseleleri, karmaşık evrak işleri, düğümlenmiş sosyal durumlar ya da birbirine karışmış olaylar için çok elverişlidir. Burada yalnız zorluk değil, uğraştırıcılık ve sabır gerekliliği de vurgulanır. Mesele çözülmez değil ama çok emek ister. Genellikle biri durumu daha da çıkmaza soktuğunda ya da olaylar birbirine karıştığında söylenir. Söz, karışıklığın büyüklüğünü hem mizahla hem de hafif sitemle ortaya koyar. Dinleyene çözümün kolay olmayacağını hemen hissettirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü