Az Kaz, Uz Kaz, Boyunca Kaz Ne Demek?
Anlamı: sana yapılmasını istemediğin bir kötülüğün daha ağırını başkasına yapma.
Bu atasözü, sana yapılmasını istemediğin bir kötülüğün daha ağırını başkasına yapmaman gerektiğini öğütler. Yapılan kötülüğe karşılık verirken ölçüyü aşmak, adalet değil zulüm doğurur. Söz, misillemede sınır bilmenin önemine dikkat çeker. İnsan uğradığı zararın aynısını değil, çoğu zaman daha büyüğünü verme eğiliminde olabilir; atasözü işe bunu frenleyen bir ahlak ilkesi koyar. Burada merhamet kadar ölçü duygusu da vardır. Karşılık verirken haklı bile olsan, haddi aşarsan sen de yanlış tarafa geçmiş olursun. Bu nedenle atasözü, öfke anında dengeyi korumayı ve haksızlığı büyütmemeyi öğütler. Kötülüğe kötülükle karşılık verirken bile vicdan ve adalet unutulmamalıdır. Halkın ölçü ve karşılıklılık ahlakını taşıyan uyarıcı bir sözdür.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü