Azı Bilmeyen Çoğu Hiç Bilmez Ne Demek?
Anlamı: küçük de olsa bir iyiliğin değerini bilmeyen, daha büyük iyiliklere layık değildir.
Azı bilmeyen çoğu hiç bilmez atasözü, küçük de olsa bir iyiliğin, nimetin ya da değerin kıymetini bilmeyen kişinin daha büyüğüne zaten layık olmadığını anlatır. Buradaki “az”, maddi ya da manevi küçük imkânları; “çok” işe bunun daha geniş ve büyük biçimlerini temsil eder. İnsan elindekinin değerini bilmiyorsa, daha fazlasını elde etmesi de onu olgunlaştırmaz. Atasözü bu yüzden şükür, kanaat ve değer bilme ahlakını öne çıkarır. Günlük hayatta verilen emeği küçümseyen, küçük yardımı hor gören ya da elindekinin kıymetini fark etmeyen kişiler için kullanılır. Sözün temel mantığı, büyüğe ulaşmanın önce küçüğe saygı duymaktan geçtiğidir. İnsan küçük fırsatları, küçük iyilikleri ve küçük imkânları tanımadan daha büyüğünü doğru kullanamaz. Tevazu ve kıymet bilme duygusunu güçlendiren bu atasözü, nankörlüğün yalnız bugünü değil geleceği de kaybettirebileceğini anlatır. Azın değerini bilmenin çokluğun kapısını açtığını sezdirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü