Baş Dille Tartılır Ne Demek?
Anlamı: kişinin aklı, söylediği sözlerle ölçülür.
Bu atasözü, bir insanın aklının, görgüsünün, terbiyesinin ve düşünce düzeyinin söylediği sözlerden anlaşılacağını anlatır. İnsan kendini dış görünüşünden çok konuşma biçimiyle belli eder; kullandığı kelimeler, üslubu, nezaketi ve mantığı onun zihinsel yapısı hakkında önemli ipuçları verir. Günlük hayatta özellikle çocuk eğitimi, hitabet, sohbet adabı ve insan tanıma üzerine konuşulurken kullanılır. Atasözü, konuşmanın yalnızca iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda kişiliğin aynası olduğunu vurgular. Türkçede dilin insanı yücelten ya da küçülten en görünür yönlerden biri olduğunu anlatan güçlü atasözlerinden biridir. Bu yüzden ölçülü, düşünceli ve saygılı konuşmanın değeri dolaylı biçimde övülür. Kişinin gerçek ağırlığı çoğu zaman kurduğu cümlelerde gizli olduğu için, bu söz insanı diline dikkat etmeye çağıran sessiz ama etkili bir uyarı taşır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü