Baş Vermek Ne Demek?
Anlamı: 1) çıban olgunlaşmak; 2) buğday vb. bitkiler başak bağlamaya başlamak, başak oluşmak; 3) gemi, kayık vb.ni döndürmek, çevirmek: 'En sonunda rüzgârların istikametine baş verdi.' -S. F. Abasıyanık. 4) ortaya çıkmak, belirmek: 'Fransızlardan, neler olup bittiğini, neden müttefikler arasında bazı sorunların baş vermiş olduğunu öğrenmeleri isteniyordu.' -A. Kulin.
Bu deyim çok anlamlı bir yapıya sahiptir; bağlama göre çıbanın olgunlaşması, buğdayın başak vermesi, gemi veya kayığın yön alması ya da bir olayın ortaya çıkması anlamına gelir. Ortak fikir, bir şeyin belirginleşmesi ve görünür hâle gelmesidir. Bu nedenle hem tarımsal hem denizcilik hem de gündelik soyut kullanım alanı vardır. Sorun baş verebilir, ürün baş verebilir, yara baş verebilir. Bu çok yönlülük, deyimi eski Türkçenin zengin kullanım örneklerinden biri yapar. Anlamın bağlama göre seçilmesi gerekir ama her durumda oluşma ve ortaya çıkma hissi korunur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü