Anlamı
1) her zaman iyi karşılanmak, ağırlanmak:
'İyi, sefa geldiler, hoş geldiler, başımızın üstünde yerleri vardı elbet.' -T. Dursun K. 2) bir düşünce veya davranışı uygun bulmak.
Detaylı Açıklama
Başı üstünde yeri olmak iki anlamda kullanılır. Birincisi her zaman iyi karşılanmak, ağırlanmaktır. İkincisi bir düşünceyi ya da bir davranışı uygun bulmaktır. Tarık Dursun K.'nın cümlesi birinci anlamı gösterir: iyi, sefa geldiler, hoş geldiler, başımızın üstünde yerleri vardı elbet. Birinci anlamda söz bir konukseverliği ve bir sevgiyi dile getirir; gelen kişi her zaman el üstünde tutulur. İkinci anlamda söz bir kabulü, gönülden bir evet demeyi anlatır. Kalıp iki iyelik taşır: başı kimin, yeri kimin olduğu belirtilir: başımızın üstünde yeri var. Söz içten ve sıcak bir tonla kurulur. Söz bir kapının her zaman, her saatte açık olduğunu anlatır ve gelene güven verir.
Örnek Cümleler
- Köyümüze gelen misafirlerin her zaman başımızın üstünde yeri olur, onları aç göndermeyiz.
- Genç öğretmenin önerisinin müdürün başı üstünde yeri vardı, hemen uygulamaya koydu.
- Eski komşularımız yıllar sonra ziyarete geldiğinde başımızın üstünde yerleri oldu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İyi, sefa geldiler, hoş geldiler, başımızın üstünde yerleri vardı elbet cümlesi, gelenlerin içtenlikle karşılandığını gösterir. Sefa geldiler, hoş geldiler sözleri de bu karşılamanın sıcaklığını pekiştirir. Karşılayanlar gelenlere en değerli yeri ayırmıştır.
Bir öneriye, bir isteğe ya da bir davranışa saygıyla onay vermek için kullanılır: bu fikrin başımın üstünde yeri var. Konuşan öneriyi yalnız kabul etmez, ona değer verdiğini de gösterir.
Baş üstünde yeri var, doğrudan karşıdakine söylenen kalıplaşmış bir sözdür ve bir davet taşır. Başı üstünde yeri olmak ise zamanla ve kişiyle çekimlenen bir fiil öbeğidir; bir durumu anlatır. İkisi aynı görüntüden doğar.