Anlamı
uysal ve sessiz kimseler için kullanılan bir söz:
'Temizdim, sakindim, başıma vur, ağzımdan lokmamı al.' -A. Gündüz.
Detaylı Açıklama
"Başına vur, ağzından lokmasını al" sözü, son derece uysal, hakkını aramayan, karşısındakine ses çıkaramayan kişiler için kullanılır. Bu sözde hafif bir acıma, bazen de eleştiri vardır. Çünkü anlatılan kişi çoğu zaman iyi niyetinden ya da çekingenliğinden dolayı ezilmeye açıktır. Deyim, birinin ne kadar sessiz ve yumuşak başlı olduğunu abartılı bir görüntüyle anlatır; bu yüzden akılda hemen kalır. Günlük hayatta özellikle hakkını savunmayan, itiraz edemeyen ya da her şeye boyun eğen insanlar için söylenir. Kimi zaman sevgiyle, kimi zaman da "biraz kendini koru" anlamında uyarı olarak kullanılması bundandır.
Örnek Cümleler
- Mahallede onu başına vur, ağzından lokmasını al diye anlatırlardı; kimseye kötü söz söylemezdi.
- Ağabeyi, bu kadar susarsan herkes seni başına vur, ağzından lokmasını al sanır diye çıkıştı.
- Çocuk başına vur, ağzından lokmasını al denecek kadar sessizdi; oyuncağını alsalar bile itiraz etmiyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Kısaca, uysal ve sessiz kimseler için kullanılan bir söz: 'Temizdim, sakindim, başıma vur, ağzımdan lokmamı al.' -A. Gündüz demektir. Bu deyim, anlatılmak istenen durumu somut ve akılda kalıcı bir benzetmeyle ifade eder.
Anlamına bakıldığında (uysal ve sessiz kimseler için kullanılan bir söz: 'Temizdim, sakindim, başıma vur, ağzımdan lokmamı al.' -A. Gündüz) bağlama göre hem olumlu hem olumsuz içerir. Kullanıldığı cümle ve tonlama, anlamın tam olarak belirlenmesinde belirleyicidir.
Orta sıklıkta kullanılır. Daha çok belirli durumları tanımlarken tercih edilir ve her gün duyulan ifadeler arasında değildir.