Benzer anlamlı başka deyimler var mı?

Türkçenin zengin deyim hazinesinde benzer durumları anlatan farklı ifadeler bulunabilir. Bu deyimin kendine özgü yanı, 'başının' kelimesiyle kurduğu çağrışımdır ve bu onu diğerlerinden ayırır.

Başının Gözünün Sadakası Ne Demek?

Q: "başının gözünün sadakası" ne demektir, kısaca açıklar mısınız?

Kısaca, başa gelecek bir belayı savmak veya önlemek için yapılan bağış, özveri: 'Bir herif çıksa da şunu başımdan alsa... Başım gözüm sadakası üç beş parça eşya, beş, on kuruş da para veririm.' -R. N. Güntekin demektir. Bu deyim, anlatılmak istenen durumu somut ve akılda kalıcı bir benzetmeyle ifade eder.

Q: Bu deyimin kelime anlamı ile mecazi anlamı arasındaki fark nedir?

Kelime anlamıyla bakıldığında somut bir eylem veya görüntü çizer. Mecazi anlamda ise başa gelecek bir belayı savmak veya önlemek için yapılan bağış, özveri: 'Bir herif çıksa da şunu başımdan alsa... Başım gözüm sadakası üç beş parça eşya, beş, on kuruş da para veririm.' -R. N. Güntekin demektir. Bu iki anlam arasındaki mesafe, deyimin ifade gücünü artırır.

Anlamı: başa gelecek bir belayı savmak veya önlemek için yapılan bağış, özveri: 'Bir herif çıksa da şunu başımdan alsa... Başım gözüm sadakası üç beş parça eşya, beş, on kuruş da para veririm.' -R. N. Güntekin.

Anlam olarak başa gelecek bir belayı savmak veya önlemek için yapılan bağış, özveri demek olan "başının gözünün sadakası" deyimi, Türkçenin renkli anlatım araçlarından biridir. Kelimelerin bir araya gelerek oluşturduğu bu kalıp, tek başlarına taşıdıkları anlamdan farklı bir bütünlük ortaya koyar. Konuşma ve yazı dilinde sıklıkla tercih edilen bu deyim, durumu somut bir benzetmeyle ifade eder.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü