Basireti Bağlanmak Ne Demek?
Anlamı: iyi düşünemez, gerçeği göremez bir duruma düşmek: 'Bazen en mahir canilerin bile böyle mühim nisyanlarda bulunacak kadar basiretleri bağlanır.' -H. R. Gürpınar.
Bu deyim, kişinin iyi düşünemez, doğruyu göremez ve sağlıklı karar veremez duruma düşmesini anlatır. Basiret, kavrayış ve öngörü demektir; bağlanması işe bu yetinin geçici olarak işlemez hâle gelmesini ifade eder. İnsan bazen telaş, korku, hırs veya şaşkınlık yüzünden açık olan gerçeği bile göremez. O zaman basireti bağlanmış denir. Deyim, yalnız bilgisizliği değil, normalde anlayabilecek birinin o anda düşünme kabiliyetini kullanamamasını anlatır. Günlük dilde hem eleştirel hem de açıklayıcı biçimde kullanılır. Akıl var ama işleyişte tıkanma vardır. Bu yönüyle insanın zihinsel körleşme anlarını çok iyi anlatan yerleşik bir kalıptır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü