Anlamı
ilenci yerine gelmek.
Detaylı Açıklama
Bedduası tutmak, birinin ilencinin yerine gelmesidir. Bedduayı eden kişi iyelik ekiyle anılır: annesinin bedduası tuttu. Kişi haksızlığa uğradığında karşısındakine beddua edebilir; sonradan o kişinin başına bir kötülük gelirse beddua tutmuş sayılır. Kötülük bir hastalık, bir iflas, bir ayrılık ya da bir kaza olabilir. Söz bir haberi, bir yorumu ya da bir korkuyu dile getirebilir. Kalıp bir kişinin kendisi için de kullanılabilir: benim bedduam tuttu. Beddua ile kötülük arasında yıllar da geçebilir. Söz bir pişmanlığı, bir korkuyu ya da bir hak edilmişlik duygusunu taşıyabilir. Bedduası tutan kişi bunu bir haklılık olarak da, bir üzüntü olarak da yaşayabilir. Kalıp köy anlatılarında, aile hikâyelerinde ve romanlarda geçebilir.
Örnek Cümleler
- Kiracısını kış ortasında sokağa atan adamın evi bir yıl sonra yandı; yaşlı kadının bedduası tutmuştu.
- Oğlunu genç yaşta kaybeden adam, gençliğinde üzdüğü annesinin bedduasının tuttuğuna inanıyordu.
- Arkadaşını aldatıp ortaklıktan çıkaran tüccar iflas edince herkes ortağının bedduasının tuttuğunu konuştu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
İlenç, birine kötülük dilemek için söylenen sözdür; beddua ile aynı anlamı taşır. Allah seni bildiği gibi yapsın gibi sözler bir ilençtir. Kalıpta ilencin yerine gelmesi, bu dileğin gerçekleşmesidir.
Mazlumun ahı yerde kalmaz, zulüm gören kimsenin bedduasının tutacağını söyleyen bir atasözüdür. Bedduası tutmak ise bu inancın tek bir olayda gerçekleştiğini anlatır. Biri genel bir yargı, öteki onun bir örneğidir.
Söz bir inanca dayanır: haksızlığa uğrayanın dileğinin yerine geleceği düşünülür. Ama gündelik konuşmada bu bir yorum olarak da söylenir; başa gelen kötülük geçmişteki bir haksızlığa bağlanır. Olayla beddua arasında gerçek bir bağ olup olmadığını söz söylemez.