Deyim

Beyin Yıkamak Ne Demek?

Anlamı

ruh b. insanı, kendine özgü düşünce ve dünya görüşüne yabancılaştırmak, başka yönde düşünür ve davranır duruma getirmek amacıyla çeşitli yollarla etkilemek.

Detaylı Açıklama

Beyin yıkamak, bir ruh bilimi terimidir. İnsanı kendine özgü düşünce ve dünya görüşüne yabancılaştırmak, onu başka yönde düşünür ve davranır duruma getirmek amacıyla çeşitli yollarla etkilemektir. Bu yollar sürekli tekrar, yalıtım, korku, ödül ya da yoğun bir telkin olabilir. Eylemi yapan bir örgüt, bir lider ya da bir kurum; etkilenen ise tek tek insanlardır. Kalıp iyelikle kurulabilir: gençlerin beynini yıkadılar. Edilgen biçimi de kullanılır: beyni yıkanmış biri. Söz, kişinin kendi düşüncesinden adım adım uzaklaştırıldığını vurgular. Beyni yıkanan kişi eski inançlarını, ailesini ya da dostlarını reddedebilir. Gündelik dilde söz bir abartı olarak da kullanılır: reklamlar çocukların beynini yıkıyor. Söz olumsuz bir yargı taşır ve etkileyeni suçlar.

Örnek Cümleler

  1. Tarikat, ailesinden kopardığı gençlerin aylarca beynini yıkamış, onları annelerini tanımaz hâle getirmişti.
  2. Esir kampında beyni yıkanan asker, yurduna döndüğünde kendi ülkesine düşman gibi konuşuyordu.
  3. Sahte yatırım şirketi, satış elemanlarının beynini yıkayıp onlara akrabalarını bile dolandırttı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Yıkamak, bir şeyin üzerindekini su ile gidermektir. Kalıp bu görüntüyü zihne taşır: kişinin eski düşünceleri sanki silinir ve yerine başkaları yazılır. Görüntü, etkinin derinliğini ve kişinin eski kimliğinden uzaklaşmasını vurgular.

Beynine girmek, bir konuda birini yönlendirmek, ikna etmektir; söz tek bir konuya bağlıdır. Beyin yıkamak ise kişinin bütün dünya görüşünü değiştirmeye yönelik, sistemli bir etkilemedir. Biri bir kararı, öteki bir kimliği hedef alır.

Kişi geçmişe dönüp kendi durumunu anlatırken kullanabilir: yıllarca beynimi yıkamışlar. Bu kullanımda kişi etkiden kurtulduğunu ve eskiden neye inandırıldığını fark ettiğini anlatır. Söz bir öfke ve bir pişmanlık taşır.