Deyim

Beynini Kemirmek Ne Demek?

Anlamı

rahatsızlık vermek, huzurunu kaçırmak:
'İşte birkaç zamandır beynini kemiren şüphe: Ben deli miyim?' -H. R. Gürpınar.

Detaylı Açıklama

Beynini kemirmek, rahatsızlık vermek, huzurunu kaçırmaktır. Beyni kemiren bir düşünce, bir şüphe, bir pişmanlık ya da bir kaygıdır. Bu düşünce kişinin aklından çıkmaz; ne yaparsa yapsın geri döner. Kişi uyumakta, çalışmakta ya da bir sohbete katılmakta zorlanır. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın bir eserinde kalıp, bir kahramanın iç sesini aktaran bir cümlede geçer. Kemiren şey özne, beyin ise nesne olur: bu soru beynimi kemiriyor. Kişi çevresindekilere belli etmese de yüzündeki dalgınlık bu sıkıntıyı ele verebilir. Bir borç, söylenmiş bir kırıcı söz ya da çözülememiş bir sorun beyni kemirebilir. Söz iç sıkıntıyı dışarıdan görünmeyen ama derin bir yük olarak anlatır. Kişi kaygısının kaynağını bulup çözünce huzuruna kavuşabilir.

Örnek Cümleler

  1. Kapıyı kilitleyip kilitlemediği şüphesi bütün yolculuk boyunca kadının beynini kemirdi.
  2. Babasıyla küs ayrıldığı o son konuşma, babası öldükten sonra yıllarca adamın beynini kemirdi.
  3. Ay sonunda ödenecek büyük senet günlerdir esnafın beynini kemiriyor, geceleri uyuyamıyordu.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

İşte birkaç zamandır beynini kemiren şüphe: Ben deli miyim? cümlesinde şüphe, kişinin kendi aklından kuşku duymasıdır. Bu soru bir kez sorulup geçmemiş, kahramanın zihnini günlerdir meşgul etmiştir. Kalıp bu süreklilikle anlam kazanır.

Kemirmek, bir şeyi dişle azar azar koparıp yemektir. Fare ya da kurt nasıl bir şeyi yavaş yavaş kemirirse, kaygı da insanın zihnini öyle aşındırır. Kalıp bu görüntüyle sıkıntının sürekliliğini ve sessizce ilerleyişini anlatır.

Yakındır. İçini kemirmek, bir üzüntüden rahatsızlık duymak, tedirgin olmaktır; duygunun yeri iç dünyadır. Beynini kemirmek ise sıkıntıyı zihne, düşüncelere yerleştirir. Biri bir duyguyu, öteki kafadan çıkmayan bir düşünceyi öne çıkarır.