Bıçak Kınını Kesmez Ne Demek?
Anlamı: kötüler yararlandıkları kimselere kötülük etmekten çekinirler.
Bu atasözü, kötü ya da sert bir kişinin bile kendisine yararı dokunan, onu koruyan veya destekleyen kimseye kolay kolay zarar vermeyeceğini anlatır. Bıçağın kendi kınını kesmemesi benzetmesiyle, çıkar ilişkisi içindeki korunmuş bağ vurgulanır. Günlük hayatta güçlü ve sert insanların bazı kişilere neden ilişmediğini, çıkar nedeniyle kurulan sessiz dayanışmaları anlatmak için kullanılabilir. Atasözü, iyilik ile çıkar arasındaki ilişkiyi de düşündürür; kimi zaman bağlılık, kimi zaman menfaat bağı ağır basar. Türkçede karşılıklı faydanın, düşmanlık veya sertlikten bile güçlü bir fren oluşturabileceğini anlatan dikkat çekici atasözlerinden biridir. Özellikle “niye ona dokunmuyor?” sorusuna verilen alaycı ama gerçekçi cevaplardan biri olarak öne çıkar. Bu söz, menfaatin insan davranışı üzerindeki belirleyici etkisini sade ama çarpıcı bir biçimde gösterir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü