Anlamı
saklamak, biriktirmek:
'Yıllardan beri dişinden tırnağından artırdığı, çoluk çocuğunun nafakasından kestiği parayı günün birinde, ben de bu zilletten kurtulurum umuduyla bir köşeye koymuştu.' -Y. K. Karaosmanoğlu.
Detaylı Açıklama
Bir köşeye koymak, saklamak, biriktirmektir. Kalıp para için de, bir eşya, bir yiyecek ya da bir belge için de kurulabilir. Kişi bugün harcamaz, kullanmaz; ileride gerekecek diye ayırır. Biriktirmek anlamında para azar azar artar: her ay bir miktar bir köşeye konur. Saklanan şey ilerideki bir ihtiyaç, bir düğün ya da kötü bir gün için ayrılabilir. Karaosmanoğlu'nun bir eserinde kalıp, yıllarca kıt kanaat artırılan bir paranın saklanmasını anlatan cümlede geçer. Söz bir tutumluluğu, bir ihtiyatı ya da bir umudu taşıyabilir. Kalıbın öznesi saklayan kişidir; saklanan şey nesne olarak anılır: parayı bir köşeye koydu, her ay bir köşeye biraz para koyarım. Köşe sözcüğü saklananın göze batmayan bir yerde durduğunu düşündürür. Kalıp geçmiş zamanla yapılmış bir birikimi anlatır.
Örnek Cümleler
- Annem her ay maaşından biraz artırıp kızının düğünü için bir köşeye koyardı.
- Dedem savaş yıllarından kalan madalyasını kimseye göstermeden bir köşeye koymuştu.
- Bahçesinden topladığı cevizlerin bir kısmını bir köşeye koyan dedem, onları ancak bayramda torunlarına dağıttı.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Yıllardan beri dişinden tırnağından artırdığı, çoluk çocuğunun nafakasından kestiği parayı günün birinde, ben de bu zilletten kurtulurum umuduyla bir köşeye koymuştu cümlesi, yoksulluk içinde güçlükle artırılan bir paranın bir kurtuluş umuduyla saklandığını anlatır. Kalıp burada biriktirme anlamındadır.
Bir kenarda durmak, bir şeyin gerektiğinde kullanılmak üzere hazırda bekletilmesini anlatır; öznesi saklanan şeydir. Bir köşeye koymak ise saklama ya da biriktirme eylemini anlatır; öznesi saklayan kişidir. Biri bekleyişi, öteki koyanın eylemini öne çıkarır.
Bankaya yatırmak, parayı bir bankadaki hesaba koyarak biriktirmektir. Bir köşeye koymak ise yeri belirtmez; para bir kutuda, bir çekmecede ya da bir hesapta durabilir. Kalıp ayrıca yalnız parayı değil, saklanan her şeyi anlatabilir.