Anlamı
sürekli tekrarlanarak.
Detaylı Açıklama
Bozuk plak gibi, sürekli tekrarlanarak anlamında kullanılır. Söz bir kişinin aynı şeyi tekrar tekrar söylemesini anlatır: bir uyarıyı, bir yakınmayı, bir anıyı ya da bir gerekçeyi. Dinleyende bir bıkkınlık uyandırır; söz dinleyenin sabrının tükendiğini bildiren eleştirel bir ton taşıyabilir. Bir ananın öğütleri, bir yöneticinin aynı cümleleri, bir politikacının değişmeyen vaatleri bu benzetmeyle nitelenebilir. Kalıp bir zarf gibi fiile bağlanır: bozuk plak gibi tekrarlamak, söylemek, anlatmak. Kişi kendi hâline de takılabilir: bozuk plak gibi aynı şeyi söylüyorum, biliyorum. Söz tekrarın kendisini değil, tekrarın yarattığı yorgunluğu öne çıkarır. Plakların artık az dinlendiği bugün de benzetme canlılığını korur; takılıp kalan ses görüntüsü kuşaktan kuşağa aktarılmıştır.
Örnek Cümleler
- Annem her sabah bozuk plak gibi aynı öğüdü verdi: atkını unutma.
- Toplantıda müdür, bozuk plak gibi bütçenin kısıtlı olduğunu tekrarlayıp durdu.
- Yenilgiden sonra teknik direktör bozuk plak gibi hakem hatalarından söz ediyordu.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çizilmiş bir plakta pikabın iğnesi aynı oluğa takılır ve aynı ses parçasını yeniden yeniden çalar. Söz bu mekanik tekrarı, aynı sözü durmadan söyleyen kişiye taşır; kişi de iğne gibi bir yere takılmıştır.
Temcit pilavı gibi de bir şeyi birçok kez tekrarlamayı anlatır; görüntüsü yeniden ısıtılıp önüne konulan yemekten gelir. Bozuk plak gibi ise sesin takılıp tekrarlanmasından gelir. İkisi aynı bıkkınlığı farklı görüntülerle verir.
Bu atasözü, hep aynı şeyle uğraşmanın insana bıkkınlık verdiğini söyler. Bozuk plak gibi tekrarlanan bir söz de dinleyende aynı bıkkınlığı uyandırır. Atasözü genel bir yargıdır; deyim ise o yargının konuşmadaki bir görünümünü anlatır.