"burnu Kafdağı’na çıkmak" ne demek?

"burnu Kafdağı’na çıkmak" deyimi, kibirlenmek, şımarmak, burnu büyümek: 'Nikâh ettirir ettirmez kadının burnu Kafdağı'na çıkmış.' -S. M. Alus anlamına gelir. Günlük konuşma dilinde sıkça karşılaşılan bu ifade, mecazi bir anlam taşır.

Burnu Kafdağı’na Çıkmak (varmak) Ne Demek?

Q: Bu deyimin kelime anlamı ile mecazi anlamı arasındaki fark nedir?

Kelime anlamıyla bakıldığında somut bir eylem veya görüntü çizer. Mecazi anlamda ise kibirlenmek, şımarmak, burnu büyümek: 'Nikâh ettirir ettirmez kadının burnu Kafdağı'na çıkmış.' -S. M. Alus demektir. Bu iki anlam arasındaki mesafe, deyimin ifade gücünü artırır.

Q: Bu deyimi yabancılara nasıl açıklarsınız?

Kelime kelime çevirmek yerine anlam odaklı açıklamak gerekir. Temel olarak kibirlenmek, şımarmak, burnu büyümek: 'Nikâh ettirir ettirmez kadının burnu Kafdağı'na çıkmış.' -S. M. Alus demektir. Türkçedeki mecaz geleneğini tanıtmak için güzel bir örnek oluşturur.

Anlamı: kibirlenmek, şımarmak, burnu büyümek: 'Nikâh ettirir ettirmez kadının burnu Kafdağı'na çıkmış.' -S. M. Alus.

"Burnu Kafdağı'na çıkmak" kişinin kendini aşırı beğenmeye, çevresine tepeden bakmaya ve ölçüsüz biçimde kibirlenmeye başlaması demektir. Kafdağı imgesi, erişilmez yükseklikle ilişkilidir; bu yüzden deyim yalnız gururu değil, gururun insanı çevresinden koparacak kadar büyümesini anlatır. Biraz para, mevki ya da ilgi görünce tavrı değişen kimseler için çok yerinde kullanılır. Bu deyim, sıradan bir büyüklenmeden daha ağırdır; kişinin erişilmezmiş gibi davranmasını, kimseyi beğenmemesini ve kendini yukarıda konumlandırmasını eleştirir.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü