Çalyaka Etmek Ne Demek?
Anlamı: yakasına yapışıp sıkıca tutmak: 'Şimdi karakoldan görürlerse kudurmuşsun diyerek çalyaka ederler.' -H. R. Gürpınar.
Bu deyim, birinin yakasına yapışıp sıkıca tutmak, onu bırakmamak ve adeta kıstırmak anlamında kullanılır. İçinde kaba kuvvet ve sert müdahale hissi vardır. Bu yüzden mahalle kavgası, polis-müfteri sahnesi, alacak verecek tartışması ya da fiziksel üstünlük kurulan anlar için çok uygundur. Deyimin gücü, hareketi doğrudan beden üzerinden somutlaştırmasından gelir. Kişi sözle değil, elle tutulup zorla durdurulmaktadır. Bu da ifadeye sert ve hareketli bir ton kazandırır. Sokak diliyle yakın bir sertliği vardır. Deyim çoğu zaman birini rahat bırakmamak, üstüne gitmek ve kaçış yolunu kapatmak duygusunu da taşır. Bu nedenle yalnız fiziksel tutuşu değil, sert baskıyı da güçlü biçimde hissettirir. Kabalık açıkça duyulur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü