Can Cümleden Aziz Ne Demek?
Anlamı: insanın kendisi herkesten önce gelir.
Bu atasözü, insanın kendi canını, güvenliğini ve varlığını her şeyden önce göreceğini anlatır. Zor durumlarda kişi çoğu zaman önce kendini korumaya yönelir; bu, insan doğasının temel bir yönü olarak değerlendirilir. Atasözü hem gerçekçi hem de bazen hafif eleştirel bir ton taşıyabilir. Günlük hayatta tehlike, fedakârlık, savaş, kaçış, panik ve çıkar çatışmaları için kullanılabilir. Türkçede insanın önce kendi varlığını koruma eğilimini anlatan çok bilinen atasözlerinden biridir. Özellikle “neden önce kendini düşündü?” sorusuna verilen doğal bir cevap gibi işlev görür. Bu söz, insanın başkasına yardım etmek istese bile ölüm, tehlike veya ağır korku karşısında önce kendi canına sarılabileceğini düşündürür. Özellikle baskı altında insanların nasıl davrandığını anlatan hikâyelerde ve beklenmedik kararları açıklarken bu söz sıkça kullanılır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü