Deyim

Cana (canına) Can Katmak Ne Demek?

Anlamı

yaşama gücünü artırmak:
'Pınarların dibindeki çimenlik, sofada kuşların çığlıkları geziye çıkanların canına can katar.' -S. Birsel.

Detaylı Açıklama

Cana can katmak, yaşama gücünü artırmak anlamına gelir. Kalıp canına can katmak biçiminde de kullanılır. Gücü artıran bir yemek, bir haber, bir manzara, bir dostun gelişi ya da serin bir esinti olabilir. Kişi yorgun, bunalmış ya da durgun bir hâldeyken bu şey ona yeniden güç verir. Kalıp bir şeyin insana iyi geldiğini, onu canlandırdığını övgüyle anlatır. Bir sofrada sunulan sıcak çorba, uzun bir yolculuktan sonra içilen soğuk su ya da baharın ilk güneşli günü böyle nitelenebilir. Kalıbın öznesi canlandıran şeydir; canına can katılan kişi yönelme ekiyle anılır: bu hava insanın canına can katar. Yaşama gücünün ne kadar arttığı ya da ne kadar süreceği söylenmez. Bir topluluğun, bir kasabanın yeniden canlanması da böyle anlatılabilir.

Örnek Cümleler

  1. Üç saatlik yürüyüşün ardından pınar başında içilen buz gibi su hepimizin canına can kattı.
  2. Hastanede yatan babaannesine torununun gönderdiği resimler cana can kattı, yaşlı kadın o gün ilk kez güldü.
  3. Kış boyu kepenkleri kapalı kalan sahil kasabasına gelen ilk tatilciler esnafın canına can kattı.

Diğer Deyimler ve Atasözleri

Sıkça Sorulan Sorular

Birsel'in bir cümlesinde pınarların dibindeki çimenlik ve kuşların çığlıkları, geziye çıkanların canına can katar. Burada yaşama gücünü artıran doğanın kendisidir. Kalıp, gezginlerin bu manzara karşısında canlanmasını anlatır.

Moral vermek, bir kimsenin ruhsal direnme gücünü artırmayı, onu yüreklendirmeyi anlatır. Cana can katmak ise genel olarak yaşama gücünü artırmaktır; bedeni dinlendiren bir mola da, gönlü açan bir haber de bunu yapabilir. Biri ruhsal direnci, öteki yaşama gücünü öne çıkarır.

Bu atasözü, bir yerden başka bir yere gitmenin insana huzur ve ferahlık verdiğini söyler. Cana can katan şey de bir yer değişikliği, bir gezi olabilir. Atasözü değişikliğin ferahlattığını, kalıp ise herhangi bir şeyin yaşama gücünü artırdığını anlatır.