Çanak Tutmak (açmak) Ne Demek?
Anlamı: davranışları veya sözleriyle kötü bir sonuca yol açmak: 'Oh olsun... Vallahi memnun oldum, diyordu. Çanak tuttun. Şunun şurasında rahat sana battı mıydı?' -R. N. Güntekin.
Bu deyim, bir olayın kötü bir sonuca varmasına davranışıyla, sözüyle ya da sessiz onayıyla zemin hazırlamak anlamında kullanılır. Kişi suçu tek başına işlemese bile, ona yol açan havayı yaratmış olur. Bu yüzden kavgayı körükleyen, dedikoduyu büyüten, haksızlığı cesaretlendiren ya da yanlış bir işi kolaylaştıran kişiler için çok uygundur. Deyimin gücü, doğrudan fail olmadan da kötülüğe ortak olunabileceğini göstermesinden gelir. Böylece sorumluluk yalnız yapanın değil, fırsat verenin de üstüne kalır. Söz, pasif görünen katkının aslında ne kadar etkili olabileceğini iyi anlatır. Burada asıl vurgu, görünüşte küçük duran katkının sonuçta büyük bir paya dönüşebilmesidir. Bu yüzden deyim, seyirci kalmanın bile bazen suç ortaklığına yaklaşabileceğini düşündürür.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü