Canı Çıkmak Ne Demek?
Anlamı: 1) çok yorulmak veya çok zorluk çekmek: Çalışmaktan canım çıktı. 2) ölmek: 'Herifin burnunu sıksan canı çıkacak.' -S. F. Abasıyanık. 3) çok yıpranmak: Her gün giyilmekten elbisenin canı çıktı. 4) zarar etmek: 'Kazandığımız paranın aslan payını gidip ona toka etmekle canımız çıkıyor.' -Halikarnas Balıkçısı.
Bu deyim çok yönlü bir kullanıma sahiptir. En yaygın anlamında insanın çok yorulması, çok zorluk çekmesi ve tükenme noktasına gelmesi anlatılır. Bunun yanında gerçek ölüm için, bir eşyanın aşırı yıpranması için ya da bir işten büyük zarar edilmesi için de kullanılabilir. Bu geniş alan, deyimi günlük dilde çok işlevli kılar. Ortak nokta, bir şeyin dayanma sınırının sonuna yaklaşmasıdır. İster beden olsun, ister eşya, ister para, ister hayatın kendisi; hepsinde tükenme ve zorlanma duygusu vardır. Deyim sert ama canlıdır. Yoğun emek ve yıpranmayı etkili biçimde anlatır. Bir şeyin son kuvvetine kadar zorlandığını hissettirmesi en güçlü yanıdır. Bu yüzden sıradan yorgunluktan daha ağır bir sonuç duygusu verir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü