Canına Kıymak Ne Demek?
Anlamı: 1) acımadan öldürmek; 2) kendini öldürmek: 'Başyardımcının canına kıymasından birkaç gün sonra, gece çalışma odama geldi.' -C. Külebi. 3) gücünden fazla iş görerek aşırı derecede kendini yormak.
Bu deyim çok ağır bir anlam alanına sahiptir. Birini acımadan öldürmek, bir insanın hayatına son vermek ya da bazen kişinin kendi hayatına kıyması anlamında kullanılır. Bunun yanında üçüncü ve daha mecazlı kullanımda, insanın gücünü aşacak kadar kendini zorlaması ve adeta kendine eziyet etmesi de bu sözle anlatılabilir. Bu genişlik yüzünden bağlamı dikkatle okumak gerekir. Ortak nokta, hayata ve güce yönelen sert bir aşırılıktır. Deyim günlük dilde rastgele kullanılacak kadar hafif değildir; ciddi, dramatik ve ağır durumlar için uygundur. Kullandığı yerde hemen güçlü bir karanlık ve ağırlık oluşturur. İfade, geri dönüşü olmayan bir sınırın aşılmasını hissettirir. Bu yüzden tonu her zaman dikkatle kurulmalıdır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü