Canını Almak Ne Demek?
Anlamı: 1) öldürmek: 'Ya hemen canını almaz da sana işkence edersem?' -N. F. Kısakürek. 2) canını verdirecek kadar memnun etmek; 3) sıkıntıya sokmak: 'İşi o makamdan o makama sora sora dolaşır, parasını almaz ama iş sahibinin canını alır.' -B. Felek.
Bu deyim çok anlamlı bir kullanıma sahiptir. İlk ve en sert anlamında öldürmeyi anlatır. İkinci anlamında birini çok memnun etmek, neredeyse hayatını verecek kadar sevindirmek gibi güçlü bir beğeni ifadesine dönüşebilir. Üçüncü anlamında ise birini sıkıntıya sokmak, çok uğraştırmak, bezdirmek ve perişan etmek vardır. Bu nedenle bağlam çok önemlidir. Aynı söz hem şiddet hem aşırı memnuniyet hem de bezdirici yük anlamına kayabilir. Türkçedeki güçlü çok anlamlı deyimlerden biridir. Kullanıldığı yerde duygunun yoğunluğunu hemen yükseltir. Ton değiştikçe anlamın sertlikten sevince kayabilmesi onu dikkat isteyen bir kalıp yapar. Bağlam okunmadan anlamı sabitlenmez. Aynı sözün hem övgü hem tehdit taşıyabilmesi Türkçedeki ton gücünü de gösterir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü