Çatır Çatır Çatlamak Ne Demek?
Anlamı: 1) çok çatlamak: 'Kızgın güneşe maruz bırakılmış çam fıstıkları çatır çatır çatlıyor, sapır sapır dökülüyordu.' -E. E. Talu. 2) çok kıskanmak.
Bu deyim, hem gerçekten çok çatlama sesini hem de mecazen çok kıskanmayı anlatır. Söylenişindeki taklit sesi, fiziksel çatlama duygusunu kuvvetle verir. Mecaz kullanımda ise kişi kıskançlıktan içten içe parçalanıyormuş gibi algılanır. Bu yüzden hem doğa ve nesne betimlemelerinde hem de insan duygularında güçlü durur. Deyimin etkisi, sesi ve duyguyu aynı kalıpta birleştirmesinden gelir. Kulakla duyulan bir gerginlik, insanın içine de taşınır. Bu da sözü son derece canlı kılar. Kıskançlık anlatılırken bu ses etkisi, duygunun şiddetini daha da görünür kılar. Söylenişi bile serttir; bu da deyimin etkisini büyütür. Gürültü duygusu, mecazı keskinleştirir. Patlama hissi de bu sertliği besler. İç gerilimi de açık eder.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü