Cefayı Çekmeyen Sefanın Kadrini Bilmez Ne Demek?
Anlamı: sıkıntı çekmemiş olanlar, eriştikleri rahatlığın ve mutluluğun değerini bilemezler.
Bu atasözü, sıkıntı yaşamamış bir insanın rahatlığın değerini tam olarak anlayamayacağını anlatır. Burada cefa ile sefa birbirinin zıddı olarak kullanılır; biri yokluk, zahmet ve çileyi, diğeri huzur, rahatlık ve keyfi temsil eder. Atasözünün temel düşüncesi, insanın bir nimetin kıymetini çoğu zaman yoksunluğunu yaşadıktan sonra kavradığıdır. Bu yüzden hem geçmiş zorlukları anlamlandırmak hem de rahata kolay kavuşanları eleştirmek için söylenir. İçinde ahlaki bir uyarı da vardır: emeği, sabrı ve yokluğu tatmayan kişi elindekini kolay harcar ya da küçümser. Söz, hayat tecrübesinin değerini kısa ve net bir karşıtlık üzerinden verir. Rahatın yalnızca sonuç değil, çekilen zahmetten sonra anlam kazanan bir hâl olduğunu da vurgular. Böylece nimetin kıymetini emekle ilişkilendirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü