Çeliğe Su Vermek Ne Demek?
Anlamı: çeliği özel bir biçimde hızla soğutarak daha çok sertleşmesini sağlamak: 'Yaptığı kısacık bıçaklar bile iki kat olur kırılmazdı, çeliğe su vermek sanatının yalnız ona mahsus bir sırrı idi.' -Ö. Seyfettin.
Bu deyim, asıl anlamıyla çeliği hızla soğutarak sertleştirmek için yapılan işlemi anlatır. Ancak bunun arkasında yalnız teknik bir işlem değil, ustalık, sabır ve malzemeyi tanıma bilgisi vardır. Bu yüzden demircilik, bıçakçılık ve geleneksel zanaat anlatılarında güçlü bir yer tutar. Sözün etkisi, ham maddenin bilgiyle dayanıklı bir şeye dönüşmesini düşündürmesinden gelir. Bazen mecazen birini zor koşullar içinde pişirip güçlendirmek anlamına da yaklaşabilir. Somut kökeni çok belirgindir. Bu yüzden anlatımı kuvvetli ve sahicidir. Ateşle su arasındaki bu geçiş, emekle olgunlaşma fikrine de kapı açar. Zanaat bilgisi taşıyan deyimlerden olduğu için, hem gerçek hem mecaz anlamda güçlenmeyi anlatırken oldukça etkileyici durur. Ustanın el ayarı bozulursa sonuç da bozulur; bu ayrıntı, deyimin arkasındaki inceliği daha görünür kılar.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü