Anlamı
başarıya ulaşmak üzereyken olumsuz bir sonuçla karşılaşmak.
Detaylı Açıklama
Çemberden dönmek, başarıya ulaşmak üzereyken olumsuz bir sonuçla karşılaşmaktır. Kalıpta iki öğe birlikte bulunur: başarıya çok yaklaşmak ve ona ulaşamamak. Olumsuz sonuç bir yenilgi, bir ret, bir eleme ya da bir iptal olabilir. Kalıbın öznesi başarıya yaklaşan kişidir; bir takım, bir şirket ya da bir ülke de olabilir. Söz bir hayıflanmanın içinde geçebilir: bu yıl da çemberden döndük. Başarıya ne kadar yaklaşıldığı cümlede gösterilebilir: son sorudaki bir hata, son dakikada yenen bir gol. Olumsuz sonucun nedeni kişinin kendi hatası da olabilir, şanssızlık ya da başkasının engeli de. Konuşan kendi başına geleni anlatırken de, bir başkasının talihsizliğini aktarırken de kalıbı kullanabilir.
Örnek Cümleler
- Son soruya kadar bütün cevapları bilen yarışmacı, büyük ödülü kazanmak üzereyken yanlış şıkkı seçip çemberden döndü.
- Final maçında uzatmalara kadar önde giden takım, son dakikada yediği golle çemberden döndü.
- İhaleyi kazanmasına bir imza kalmışken belgesi eksik çıkan firma, çemberden döndü.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Başarıya ulaşamamak her türlü başarısızlığı anlatabilir; kişi hedefin çok uzağında da kalmış olabilir. Çemberden dönmekte ise kişi başarının eşiğine gelmiştir, olumsuz sonuç tam o noktada gelir. Kalıbın ağırlığı bu yakınlıktan doğar.
Hayır; başarıya yaklaşılan her iş için kullanılabilir. Bir sınavda, bir iş başvurusunda, bir davada ya da bir sağlık tedavisinde de çemberden dönülebilir. Ortak olan, sonuca çok yaklaşılmış olmasıdır.
Uçurumun kenarından dönmek, büyük bir tehlikeden son anda kurtulmaktır; sonuç iyidir. Çemberden dönmekte ise başarı, ona en çok yaklaşıldığı anda elden kaçmıştır. İki kalıpta da dönmek fiili bulunur, ama biri kurtuluşu, öteki kaçan başarıyı anlatır.