Çene Patlatmak Ne Demek?
Anlamı: karşı tarafa anlatabilmek veya kabul etmesini sağlamak için bir konu üzerinde uzun uzun konuşmak: 'Feti Bey'in boşu boşuna çene patlatmayacağı herkesçe bilinirdi.' -K. Korcan.
Bu deyim, karşı tarafı ikna etmek, anlamasını sağlamak ya da bir konuyu kabul ettirmek için uzun uzun konuşmak anlamında kullanılır. Yalnız gevezelik değil, yorucu bir anlatma çabası vardır. Kişi sözü uzatır çünkü karşısındaki kolay anlamıyor ya da ikna olmuyordur. Deyimin etkisi, konuşmanın emek ve yorgunluk yönünü öne çıkarmasından gelir. Ağız çalıştıkça sanki çene yorulup patlayacakmış gibi hissedilir. Bu yüzden inatçı insanlarla, zor konularla ve bitmeyen açıklamalarla ilgili sahnelerde çok doğal durur. Burada asıl öne çıkan şey, anlatanın sabrıdır. Çünkü söz yalnız uzamamış, karşılığında alınan direnç yüzünden iyice yorucu hâle gelmiştir. Deyim, boş gevezelikten çok, sonuç almak için çırpınan ama zorlanan konuşmayı anlatır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü