Çenesi Açılmak Ne Demek?
Anlamı: durmadan konuşmak, gevezelik etmek: 'Sabahtan akşama kadar uyukluyorsun, gece olunca çenen açılıyor.' -M. Ş. Esendal.
Bu deyim, birinin durmadan konuşmaya başlamasını, sessizken birden gevezeliğe vurmasını anlatır. Gün içinde ağır, uykulu ya da sessiz görünen kişilerin gece ya da uygun ortam bulunca konuşkanlaşması için özellikle canlı durur. Deyimin etkisi, konuşmanın sanki bir kapak açılmış gibi aniden çoğalmasını hissettirmesinden gelir. Kişi artık susmak bilmez. Bu yüzden aile içinde, dost meclislerinde ve konuşmayı seven tipler için hafif alayla kullanılır. Söz hem hareketli hem de sıcak bir sahne kurar. Bu ani açılma hâli, konuşkanlığın kişide zaten var olduğunu ama doğru anı beklediğini düşündürür. Deyim bu yüzden yalnız çok konuşmayı değil, konuşmanın birden taşmasını ve ortama yayılmasını da sezdirir. Çevredeki insanların bunu hemen fark etmesi de ifadenin canlılığını artırır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü