Çenesini Açmak Ne Demek?
Anlamı: 1) çok konuşmasına sebep olmak: 'Fakat bu inat, Emine'nin çenesini açmış; kızın ne kadar kusuru varsa babasından geldiğini söylerken Tevfik'e ağzını açmış, gözünü yummuştu.' -H. E. Adıvar. 2) çok konuşmak, gevezelik etmek.
Bu deyim, birini çok konuşturmak, susan birini konuşmaya sevk etmek ya da kendisinin gevezeliğe başlaması anlamında kullanılır. Bağlama göre hem ettirgen hem dönüşlü bir canlılık taşır. Kişi içindekini dökmeye başlayınca söz arkası kesilmez. Deyimin etkisi, konuşmanın sanki kapalı bir şeyin açılması gibi verilmesinden gelir. Önce tutulan sözler, bir anda peş peşe çıkar. Bu yüzden tartışma, dedikodu, dertleşme ve gizli kalmış şeylerin açığa dökülmesi bağlamlarında çok uygundur. Deyim, sessizliğin son bulduğu anı özellikle görünür kılar. Bir kişi ya uygun ortam bulduğu için ya da kışkırtıldığı için açılır; sonra da anlatılanlar ardı ardına gelir. Bu akış, ifadenin en belirgin canlılık yönüdür. Kısa sürede ortamdaki söz dengesini değiştirmesi de deyimin önemli bir ayrıntısıdır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü