Çenesinin Bağı Çözülmek Ne Demek?
Anlamı: gevezelik etmek, yerli yersiz, sürekli konuşmak: 'Çenesinin bağı çözülmüştü, cıvıldıyor, annesinden, babasından söz açıyordu.' -O. Kemal.
Bu deyim, birinin gevezeliğe başlamasını, yerli yersiz ve sürekli konuşmasını anlatır. Buradaki 'bağın çözülmesi' imgesi, sözün önündeki engelin kalktığını ve artık konuşmanın tutulamadığını düşündürür. Bu yüzden çok hevesli, anlatacak çok şeyi olan ya da bir kez konuşmaya başlayınca durmayan kişiler için çok uygundur. Deyimin etkisi, konuşkanlığı hem komik hem biraz da yorucu biçimde göstermesinden gelir. Kişi sanki çözülmüş, salınmış gibidir. Bu yüzden sözde hem hareket hem de hafif alay vardır. Deyim, konuşmanın ölçüsüz ama canlı akışını iyi yakalar; kişi sustuğunda değil, susturulduğunda ancak duracak gibidir. Bu yüzden sevimli gevezelik ile bıktıran konuşkanlık arasındaki çizgide dolaşır. Dinleyenin sabrını zorlaması, deyimin eleştirel tarafını daha da belirginleştirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü