Anlamı
bir başkasının söylemediği bir sözü söylemiş gibi aktarmak.
Detaylı Açıklama
Cepten harcamak, bir başkasının söylemediği bir sözü söylemiş gibi aktarmaktır. Kalıp para harcamayı değil, söz aktarmayı anlatır. Aktaran kişi bir sözü uydurur ve onu başkasının ağzından çıkmış gibi gösterir. Böylece sözün sorumluluğu söylemeyen kişiye yüklenir. Uydurulan söz bir övgü, bir hakaret, bir söz verme ya da bir suçlama olabilir. Aktaranın amacı kendi düşüncesini güçlendirmek, iki kişiyi birbirine düşürmek ya da bir işi kolaylaştırmak olabilir. Söylemediği bir sözle anılan kişi ise buna itiraz edebilir: ben öyle bir şey demedim, cepten harcıyorsun. Bir aile kavgasında, bir haber yorumunda ya da bir iş görüşmesinde bu kalıba başvurulabilir. Söz, aktarılanın gerçek olmadığını ortaya koyar.
Örnek Cümleler
- Kayınvalide, gelininin söylemediği sözleri cepten harcayarak oğluna aktarınca evde büyük bir kavga çıktı.
- Sendika temsilcisi, müdürün hiç kimseyi işten çıkarmayacağını söylediğini anlattı; oysa müdür böyle bir söz etmemişti, cepten harcıyordu.
- Toplantıda benim de projeye onay verdiğimi söylemişsin; ben öyle bir şey demedim, cepten harcama.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Hayır. Kalıp para harcamayı değil, uydurulan bir sözü başkasının adına aktarmayı anlatır. Cep ve harcamak sözcükleri bir benzetme kurar: aktarılan söz başkasından alınmamış, aktaranın kendi cebinden çıkmıştır.
Cepten vermek, kendi kesesinden, kendi malından ödemektir; para gerçekten harcanır. Cepten harcamak ise para ile ilgili değildir; başkasının söylemediği bir sözü söylemiş gibi aktarmayı anlatır. İki kalıp benzer sözcüklerle kurulsa da anlamları ayrıdır.
Laf taşımak, dedikodu ederek laf götürüp getirmektir; taşınan söz gerçekten söylenmiş de olabilir. Cepten harcamakta ise aktarılan söz hiç söylenmemiştir. Laf taşıyan biri, sözü eksik ya da çarpıtarak aktardığında cepten harcamaya yaklaşır.