Cerre Çıkmak Ne Demek?
Anlamı: medreselerde okuyan softalar para ve erzak toplamak için belli aylarda köylere dağılıp imamlık veya müezzinlik yapmak: 'Padişahlardan birinin torunu çıkageldi, yarı ümmi bir adamla cerre çıkmıştı.' -R. H. Karay.
Bu tarihî deyim, medrese öğrencilerinin belli dönemlerde köylere gidip imamlık, müezzinlik gibi görevler yaparak para ve erzak toplamaları anlamında kullanılır. Doğrudan Osmanlı eğitim ve toplumsal hayatının içinden gelir. Bu yüzden bugünkü günlük dilde çok sık duyulmasa da tarihî metinlerde ve eski hayat düzenini anlatan cümlelerde önemlidir. Söz yalnızca bir dolaşma hareketini değil, eğitim gören kişinin geçimini sağlamak için geçici görev üstlenmesini de anlatır. İçinde dönemin ekonomik ve kurumsal düzeni görünür olur. Deyim bu yüzden salt bir iş tanımı değil, bir hayat pratiğinin kısa özeti gibidir. Medrese hayatının yalnız dersle değil, geçimle de iç içe olduğunu göstermesi bakımından ayrıca değerlidir. Bugün tarihsel arka planı bilmeden tam anlaşılması zordur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü