Ceviz Gölgesi Yavuz Gölgesi, Söğüt Gölgesi Yiğit Gölgesi Ne Demek?
Anlamı: ağaçların gölgeleri bile doğal özelliklerini yansıtır, koz, yani ceviz ağacının altında insan, herkesin peşinde koştuğu bir kızın yanındaymışçasına mutluluk duyar; söğüdün gölgesi, boylu boslu bir yiğidin güvenini kazanır; dut ise altına meyvelerini döktüğü için gölgesi çıkarcıların üşüştüğü bir yerdir.
Bu atasözü, doğadaki varlıkların bile kendi tabiatlarına göre ayrı etkiler taşıdığını anlatan eski halk gözlemlerinden biridir. Söyleyiş biçimi mecazi ve ritimlidir; ağaç gölgeleri üzerinden insanların bazı yerlere, kişilere ya da hâllere neden farklı duygularla yaklaştığı sezdirilir. Atasözünün bugünkü okumasında önemli olan, her şeyin kendi tabiatına göre değer ve etki taşıdığı düşüncesidir. Aynı gölge bile aynı sonuç vermez; biri güven, biri huzur, biri çekicilik yaratır. Söz, halk kültürünün tabiatla kurduğu simgesel ilişkiyi yansıtır. Bu nedenle açıklaması düz cümle kadar net değil, daha çok çağrışım yüklüdür. Değeri de tam burada yatar. Halk söyleyişinin doğayı sadece fiziksel değil duygusal bir rehber gibi okuduğunu da gösterir. Bu yüzden sembolik zenginliği güçlüdür.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü