Ciğeri Beş (on) Para Etmemek Ne Demek?
Anlamı: değersiz, aşağılık bir kimse olmak: 'Önüme hiç kimse duramaz bunun için, ciğeri on para etmez adam onlar.' -K. Korcan.
Bu deyim, bir kişiyi değersiz, itibarsız ve ahlaken aşağı görmek için kullanılır. İçindeki dil serttir; yalnızca işe yaramazlığı değil, neredeyse insanî kıymetin yokluğunu vurgular. Bu yüzden ağır aşağılamalar ve sert konuşma bağlamlarında yer alır. Sözün etkisi, insanı bir bedel ölçüsüne indirip o değeri neredeyse sıfıra çekmesinden gelir. Böylece karşı tarafın yalnız davranışı değil, bütünüyle kişiliği hedef alınmış olur. Deyim kaba ve kırıcı bir konuşma aracıdır. Bu nedenle bağlamı sertleştiğinde çok çarpıcı duyulur. İçindeki küçültme, muhatabın onuruna doğrudan yönelir. Bu yüzden gündelik bir sitem değil, sert bir değersizleştirme ifadesidir. Aşağılayıcı tonu da oldukça keskindir. Bu sertlik, ifadenin bütün yükünü taşır. Kabalığı bilinçli bir seçimdir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü