Çile Çekmek Ne Demek?
Anlamı: büyük sıkıntı ve üzüntü içinde yaşamak: 'Âşıkın olmaz mı çile çekmesi / Çilenin olmaz mı boyun bükmesi' -Seyrani.
Bu deyim, büyük sıkıntı, dert ve üzüntü içinde yaşamak anlamında kullanılır. Buradaki çile yalnız kısa süreli zahmet değil, uzamış ve insanı yormuş acıdır. Bu yüzden aşk, yoksulluk, gurbet, hastalık ve hayat yükü üzerine konuşurken çok doğal görünür. Deyimin gücü, acıyı tek seferlik olay değil, sürüp giden bir hayat parçası gibi göstermesinden gelir. İnsan yalnız üzülmez; sabreder, dayanır ve taşır. Bu da söze hem hüzün hem dayanıklılık katar. Çok yerleşik bir dert anlatma kalıbıdır. Deyim, acının insanın üstünden geçip gitmediğini, onunla birlikte yaşandığını da hissettirir. Bu yüzden derin ve zamana yayılmış sıkıntılar için özellikle güçlüdür. Sözü kullanan kişi çoğu zaman yalnız acıyı değil, o acıya direnme hâlini de birlikte dile getirir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü