Çilesi Dolmak Ne Demek?
Anlamı: 1) esk. derviş ve tarikat ehli, sadece dua ve ibadetle geçirmeleri gereken süreyi tamamlayarak çileden çıkmak; 2) üzücü ve sıkıntılı bir durumdan kurtulmak.
Bu deyim, üzücü ve sıkıntılı bir durumun sona ermesi, çekilen zahmet süresinin tamamlanması anlamında kullanılır. Tasavvufî kökende çile süresini bitirip çıkmayı çağrıştırsa da gündelik dilde daha genel bir kurtuluş duygusu taşır. Deyimin gücü, acının bitişini süre dolmuş bir yük gibi göstermesinden gelir. İnsan bir sınavdan geçmiş, ağır dönemi arkasında bırakmıştır. Bu yüzden hem rahatlama hem hafif yorgunluk hissi vardır. Söz, sabrın sonunda gelen ferahlamayı kısa ve etkili anlatır. Burada sevinç gürültülü değil, içten içe çözülen bir rahatlamadır. Bu nedenle söz, ağır dönemlerin arkasından gelen sessiz huzuru iyi taşır. Geçmiş acının izi sürse de, yükün omuzdan kalktığı duygu açıkça hissedilir. Böyle anlarda insan sevinmekten çok derin bir nefes almış gibi olur.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü