Anlamı
1) bir noktayı hat biçiminde çeşitli yönde uzatmak:
'Yerlerinden kalkıp duvara bir çizgi çekmişler.' -N. F. Kısakürek. 2) mec. bitirmek, sona erdirmek:
'Tüm Müslümanlar aralarındaki kızgınlıklara, kinlere, o gün bir çizgi çekeceklerdi.' -H. Taner.
Detaylı Açıklama
Bu deyim, asıl anlamında çizgi çizmek; mecazda ise bir şeye son vermek, bir dönemi kapatmak ya da arasına kesin sınır koymak anlamında kullanılır. İkinci anlamı günlük dilde oldukça güçlüdür. İnsan bir meseleye, küslüğe, alışkanlığa ya da geçmiş hesabına çizgi çeker; yani onu burada bitirir. Deyimin etkisi, sınırı görsel bir işaret üzerinden anlatmasından gelir. Bir şey ötesine geçilmeyecek şekilde ayrılır. Bu da sözü hem net hem kararlı yapar. Kapanış ve düzen duygusu birlikte taşınır. Deyim çoğu zaman duygusal kararsızlığın bittiği, tavrın kesinleştiği anlar için seçilir. Böylece hem mesafe hem irade duygusunu aynı anda verir. Söz, tereddüt değil karar anlatır; bu yüzden kopuş ve sınır koyma anlarında özellikle güçlü duyulur.
Örnek Cümleler
- Haberi duyunca herkes çizgi çekti.
- Son olaylardan sonra adam resmen çizgi çekti.
- Dediklerini duysan sen de çizgi çekti dersin.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Bir konuyu bitirme, sınır koyma ve artık ileri taşımama kararını güçlendirir. Deyim çoğu zaman duygusal kararsızlığın bittiği, tavrın kesinleştiği anlar için seçilir.
Çünkü soyut bitişi, gözle görülür bir çizgi benzetmesiyle somutlaştırır. Deyimin etkisi, sınırı görsel bir işaret üzerinden anlatmasından gelir.
Geçmiş hesapları kapatma, proje sonlandırma, ilişki sınırı koyma ve karar anlarında daha sık duyulur. Bu deyim, asıl anlamında çizgi çizmek; mecazda ise bir şeye son vermek, bir dönemi kapatmak ya da arasına kesin sınır koymak anlamında kullanılır.