Çizmeden Yukarı Çıkmak Ne Demek?
Anlamı: bilmediği, aklının ermediği, yetkisi dışındaki bir işe karışmak: 'Daha çoğunu istemeye kalkarsa iş değişir o zaman; buna çizmeden yukarı çıkmak denir, herkes haddini bilmeli.' -M. C. Anday.
Bu deyim, kişinin bilmediği, yetkisi dışındaki ya da aklının ermediği bir işe karışmasını anlatır. Burada asıl eleştiri, haddini aşmak ve kendi alanının dışına çıkmaktır. Bu yüzden iş bölümü, uzmanlık, otorite ve görgü sınırları üzerine konuşulurken çok uygundur. Deyimin etkisi, insanın ayağına uygun olmayan yere çıkmasını benzetme yoluyla anlatmasından gelir. Herkesin bir sınırı vardır ve bu sınır aşıldığında söz kaba ama etkili biçimde uyarır. Toplumsal ölçü duygusu güçlüdür. Deyim yalnız bilgisizlik değil, gereksiz özgüven eleştirisi de taşır. Bu yüzden bilmediği konuda buyurganlaşan kişiler için özellikle keskin bir uyarı olarak duyulur. Bir insanın bilmediği alanda rahat konuşması, bu deyimle küçümsenerek sınırına çekilir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü