Anlamı
bol kazancın içinde yasa dışı elde edilmiş para bulunduğu gibi çok konuşanın sözleri arasında da mutlaka yalan bulunur.
Detaylı Açıklama
Bu atasözü, nicelik büyüdükçe saflığın ve kusursuzluğun korunmasının zorlaştığını anlatır. Çok konuşan kişinin sözleri arasına abartı ya da yalan karışabilir; çok büyüyen servetin içinde de şaibeli kazanç bulunabileceği düşünülür. Buradaki yargı mutlak bir kanun gibi değil, hayattan süzülmüş şüpheci bir gözlem gibi işler. İnsan büyüyen şeylere biraz dikkatle bakmalıdır. Söz, gösterişli konuşma ve hızlı zenginleşme karşısında temkinli olmayı öğütler. Parlak görünen her şey tertemiz olmayabilir. Bu yüzden atasözü, miktar arttıkça denetimin ve sorgulamanın da artması gerektiğini sezdirir. Hem söze hem servete aynı kuşkucu gözle bakması bakımından oldukça sert ve uyarıcıdır. Özellikle dışarıdan çok parlayan şeylere mesafeli yaklaşmayı öğütleyen bir halk sağduyusu taşır.
Örnek Cümleler
- Dedesinin sözü sertti: çok söz (laf) yalansız, çok para (mal) haramsız olmaz.
- Birinin durmadan konuşmasına da servetiyle övünmesine de kuşkuyla baktı; çok söz (laf) yalansız, çok para (mal) haramsız olmaz.
- Kasabada ani zenginleşmeleri konuşurlarken biri hemen çok söz (laf) yalansız, çok para (mal) haramsız olmaz dedi.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Gösterişli konuşmaya, hızlı büyüyen servete ve kusursuz görünen büyüklüklere karşı temkin önerir. Bu atasözü, nicelik büyüdükçe saflığın ve kusursuzluğun korunmasının zorlaştığını anlatır.
Çünkü hem çok sözde hem çok malda kusur karışma ihtimalini aynı mantıkla örneklemek ister. Söz, gösterişli konuşma ve hızlı zenginleşme karşısında temkinli olmayı öğütler.
Hayır, daha çok insanı dikkatli bakmaya çağıran ihtiyatlı bir hayat gözlemi gibi anlaşılmalıdır. Buradaki yargı mutlak bir kanun gibi değil, hayattan süzülmüş şüpheci bir gözlem gibi işler.