Atasözünün asıl uyarısı nedir?

Asıl uyarı, her övgünün samimi olmadığı ve kimi iltifatların çıkar amacıyla yapıldığıdır. İnsan gururuna dokunularak yönlendirilebilir.

Neden bugün de geçerli bir gözlem gibi duyulur?

Çünkü insanlar hâlâ övülerek ikna edilebilir ve sorumluluk üstlenmeye yöneltilebilir. Atasözü bu değişmeyen ilişki biçimini yakalar.

Bu söz hangi durumlarda kullanılabilir?

Birine gaz verilip masrafa, riske ya da aşırı fedakârlığa sürüklendiği durumlarda çok yerinde kullanılabilir. Bu yüzden birini gazlayarak borca sokan, riske atan ya da gereksiz fedakarlığa iten durumlarda çok yerinde kullanılır.

Cömert Derler Maldan Ederler, Yiğit Derler Candan Ederler Ne Demek?

Anlamı: başkalarının pohpohlamalarına kananlar mallarından ve canlarından olurlar.

Bu atasözü, insanların pohpohlanarak kolayca suistimal edilebileceğini anlatır. Birine 'cömert' denirse malını, 'yiğit' denirse canını ortaya koymaya zorlanabileceği söylenir. Buradaki temel fikir, övgünün her zaman masum olmadığıdır. Bazen insanlar, birini istediği davranışa yöneltmek için onun gururuna oynar. Atasözü bu psikolojik oyunu çok net biçimde gösterir. Hem insan doğasına hem de toplumsal ilişkilere dair sert bir gözlemdir. İltifatın ardındaki çıkar hesabını görünür kıldığı için hâlâ güçlüdür. Bu yüzden birini gazlayarak borca sokan, riske atan ya da gereksiz fedakarlığa iten durumlarda çok yerinde kullanılır. Söz, kulağa hoş gelen övgünün arkasında çoğu zaman başkasının hesabı olabileceğini hatırlatır. İnsanın zaafının bazen tam da övülmekten hoşlanması olduğunu sert ama gerçekçi biçimde söyler.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü