Anlamı
oyunda ütülmek.
Detaylı Açıklama
Cukkayı yutmak, oyunda ütülmek anlamına gelir. Oyuncu yenilir ve oyuna koyduğu şeyden olur; elindekini ya da ortaya sürdüğünü karşısındaki oyuncuya kaptırır. Kalıbın öznesi oyunu kaybeden kişidir; kazanan taraf ayrıca anılır. Söz çocukların sokak oyunlarında da, yetişkinlerin masa başında oynadığı oyunlarda da kullanılabilir. Kalıp gündelik konuşmada şakacı bir ton taşıyabilir: bu akşam yine cukkayı yuttun. Kaybeden kişi kimi zaman kendisi için de söyler: dün gece cukkayı yuttum. Yutmak fiili, oyuncunun kaybı ister istemez kabullendiğini düşündürür. Kalıp oyunun türünü belirtmez; kaybın oyundan doğduğunu bildirir. Söz bir kahvede, bir mahalle köşesinde ya da bir arkadaş toplantısında duyulabilir. Kaybın büyüklüğü cümlenin geri kalanında anlatılır.
Örnek Cümleler
- Bütün öğleden sonra bilye oynayan Ali akşamüstü cukkayı yuttu, cebinde tek bilye kalmadı.
- Kahvede tavla masasından kalkan Rıfat, üst üste üç el kaybedip cukkayı yuttuğunu söyleyerek çayları ısmarladı.
- Arkadaşlarıyla oynadığı kâğıt oyununda cukkayı yutan Murat, bir sonraki haftaya kadar masaya oturmayacağına söz verdi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Ütülmek, oyunda yenilip ortaya konan şeyi ya da elindekini kaptırmaktır. Kaybedilen şey oyuna göre değişir; misket, ceviz, para ya da puan olabilir. Tanım kaybın ne olduğunu değil, oyunda yenilerek kaybedildiğini söyler.
Kama basmak, halk ağzında oyunda yenmek anlamına gelir. Cukkayı yutan kişi ise yenilen taraftır. İki kalıp aynı masanın iki ayrı oyuncusuna bakar: biri kazananı, öteki elindekini kaptıranı anlatır.
Bu atasözü, kumarda parasını kaybedenin üzülmemesi gerektiğini, böylelerinin aşkta şanslı olduğunu söyler. Oyunda cukkayı yutan kişiye de arkadaşları bu sözle takılabilir. Atasözü kaybı şakacı bir teselliyle karşılar.