Çukura Düşmek Ne Demek?
Anlamı: kötü ve uygunsuz bir duruma girmek: 'Kendi ayağınız ve büyük aklınızla gidip düştüğünüz çukurdan bize ne?' -A. Gündüz.
Bu deyim, kötü, uygunsuz ya da çıkılması zor bir duruma düşmek anlamına gelir. Çukur benzetmesi burada hem aşağı inmeyi hem de hareket alanının daralmasını anlatır. İnsan yalnız hata yapmaz, aynı zamanda sıkışır. Deyim bu yüzden maddi, manevi ya da ahlaki pek çok sıkıntı için kullanılabilir. Birinin kendi dikkatsizliğiyle zor duruma düşmesini anlatırken sertlik kazanır; dış etkenlerle düşülen sıkıntıyı anlatırken daha acımalı bir tona bürünür. Güçlü yanı, çıkışın zor olduğunu hissettirmesidir. Çukur imgesi, yalnız düşüşü değil içeride kalma ve oyalanma duygusunu da taşır. Bu nedenle deyim, basit bir hata değil, sonuçları ağırlaşan sıkışmayı anlatır. İçine düşünce çevresi daralan ve çözüm bulmakta zorlanan kişi için son derece yerli bir halk benzetmesidir.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü