Anlamı
tedbirsizlik edip sonu tehlikeli olabilecek bir işe girişmek.
Detaylı Açıklama
Çürük tahtaya basmak, tedbirsizlik edip sonu tehlikeli olabilecek bir işe girişmektir. Kişi işin içindeki tehlikeyi hesaba katmaz; sağlamlığından emin olmadığı bir yola girer. İş bir ortaklık, bir yatırım, bir borç, bir yolculuk ya da aceleyle verilmiş bir karar olabilir. Kalıp tehlikenin gerçekleştiğini söylemez; işin sonunun tehlikeli olabileceğini anlatır. Söz bir uyarı olarak da kurulabilir: dikkat et, çürük tahtaya basma. Olup bitmiş bir hatayı anlatırken de söylenir: çürük tahtaya bastığımı sonradan anladım. Kalıbın merkezinde tedbirsizlik vardır; kişi gerekli önlemi almadan işe girişir. Söz bir iş dünyası haberinde, bir aile konuşmasında ya da bir arkadaş uyarısında geçebilir. Konuşan kendi hatasını da bu sözle kabul edebilir.
Örnek Cümleler
- Sözleşmeyi okumadan tanımadığı biriyle ortaklık kuran Kerem çürük tahtaya basmıştı; şirket bir yılda borca battı.
- Bütün birikimini hiç araştırmadığı bir yatırıma koyan öğretmen, paranın değeri düşünce çürük tahtaya bastığını anladı.
- Hava raporuna bakmadan dağa tırmanmaya kalkan gençlere rehber, çürük tahtaya basmayın, fırtına geliyor diye seslendi.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Çürümüş bir tahta dışarıdan sağlam görünebilir ama üzerine basıldığında kırılabilir. Kalıp, sonunu düşünmeden atılan adımı bu tahtaya basmaya benzetir. Tehlike, adım atılmadan önce yoklanmamış bir zeminde saklıdır.
Kendini ateşe atmak, bile bile tehlikeli bir işe girişmektir; kişi tehlikeyi görür ve yine de üstüne gider. Çürük tahtaya basmakta ise öne çıkan tedbirsizliktir; kişi önlemi ihmal ederek işe dalar. İki kalıp tehlikeli bir işe girişmekte buluşur, girişin biçiminde ayrılır.
Bu atasözü, sonunu düşünmeden zararı dokunabilecek davranışlarda bulunmamayı öğütler. Çürük tahtaya basan kişi bu öğüde uymamış, sonu tehlikeli olabilecek bir işe önlemsiz girişmiştir. Atasözü öğüdü verir; deyim öğüde uyulmadığında ortaya çıkan durumu anlatır.