Anlamı
iyi bir durumdayken kötü duruma düşen kimse, başına aynı durum gelen kimsenin derdini iyi anlar.
Detaylı Açıklama
Damdan düşen damdan düşenin hâlinden bilir atasözü, iyi bir durumdayken kötü duruma düşen kimsenin, başına aynı durum gelen kimsenin derdini iyi anladığını söyler. Sözde iki kişi vardır ve ikisi de aynı düşüşü yaşamıştır. Düşüş bir iflas, bir hastalık, bir işsizlik, bir yas ya da bir göç olabilir. Bu kişiler birbirinin hâlini, böyle bir şey yaşamamış olanlardan daha iyi kavrar. Atasözü anlayışın kaynağını ortak deneyime bağlar. Söz bir yakınlaşmayı, bir dayanışmayı ya da bir teselliyi açıklarken söylenebilir. Bir başkasının derdini küçümseyenlere karşı da söylenebilir: o anlamaz, damdan düşen damdan düşenin hâlinden bilir. Sözün hâlini biçimi de vardır. Atasözü düşenin kim olduğunu söylemez; zengin de olabilir, sıradan bir çalışan da.
Örnek Cümleler
- Fabrikası kapanan Halit Bey, dükkânı iflas eden komşusunun yanında saatlerce oturdu; damdan düşen damdan düşenin hâlinden bilir.
- Geçen yıl eşini kaybeden Nermin Hanım, yeni dul kalan arkadaşını bir hafta yalnız bırakmadı; damdan düşen damdan düşenin hâlinden bilir.
- Yıllar önce işinden çıkarılan ustabaşı, yeni işsiz kalan genci kendi atölyesine aldı; damdan düşen damdan düşenin hâlini bilir.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Dam bir evin yüksek yeridir; oradan düşmek, iyi bir yerden birden aşağıya inmektir. Atasözü bir kişinin iyi durumdan kötü duruma düşüşünü bu görüntüyle anlatır. Aynı düşüşü yaşayan iki kişi birbirinin acısını tanır.
Bu atasözü, aynı durumdaki kimselerin birbirlerinin hâlini daha iyi anladığını söyler. Damdan düşen sözü de aynı anlayışı anlatır, ama ortak durumu bir düşüş olarak tanımlar. Hâl hâlin yoldaşıdır herhangi bir ortak durum için söylenebilir.
Bu atasözü, birinin başına gelen kötü bir durumun senin de başına gelebileceğini söyler. Damdan düşen sözü ise o kötü durumu yaşamış olanın başkasını iyi anladığını anlatır. Biri bir uyarı, öteki ortak deneyimden doğan bir anlayıştır.