Davul çalmak mecaz anlamda neden ifşa ve yayılma hissi verir?

Çünkü davul sesi gizli kalmaz; uzağa ve geniş çevreye ulaşır. Deyim mecazlaştığında da aynı etki korunur: bir bilgi, sır veya mesele artık kapalı alanda değil, herkesin duymaya başladığı açık alandadır.

Bu deyim olumlu duyuru ile olumsuz yayma arasında nasıl değişir?

Şenlik, düğün ya da açık ilanlarda olumlu ve doğal olabilir. Ama sırların, özel bilgilerin ya da erken açıklamaların yayılması söz konusuysa aynı ifade eleştirel ve rahatsız edici bir ton taşır.

Davul çalmak ile davulu biz çaldık, parsayı başkası topladı arasında nasıl bir bağ vardır?

İki sözde de davul görünür ama işlevi farklıdır. Davul çalmak sesi ve yayılmayı anlatır. Davulu biz çaldık, parsayı başkası topladı ise emeği verenle kazancı alan arasındaki dengesizliği vurgular.

Davul Çalmak (dövmek) Ne Demek?

Anlamı: 1) davula vurarak ses çıkarmak; 2) mec. bir şeyi herkesin haber alabileceği biçimde ortalığa yaymak.

Davul çalmak, gerçek anlamıyla davula vurarak ses çıkarmak demektir; fakat mecazî kullanımda bir şeyi herkesin duyacağı biçimde ortalığa yaymak anlamı öne çıkar. Bu nedenle söz yalnız müzik yapmayı değil, gizli kalması gerekeni açık etmek ya da haberi gürültülü biçimde duyurmak anlamına da gelir. Davulun sesi nasıl uzaklara giderse, ortalığa saçılan bilgi de aynı hızla yayılır. Deyim bu yüzden özellikle sır, dedikodu, mahrem mesele veya henüz ilan edilmemesi gereken haberler için çok etkilidir. Kimi zaman neşeli bir duyuru, kimi zaman da istenmeyen bir ifşa anlatır. İçindeki hareket ve ses duygusu, sözün günlük dilde canlı kalmasını sağlayan en önemli unsurdur. Deyim, yalnız çalgıyı değil, duyurmayı, ilan etmeyi ve kalabalığa seslenmeyi de çağrıştırır.

Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü