Anlamı
1) söz konusu işi artık yapmaz olmak; 2) bir şeyle ilgiyi kesmek:
'Saçmalama, ben o defteri kapatalı bir yılı geçti.' -A. Kulin.
Detaylı Açıklama
Defteri kapamak ya da kapatmak iki anlamda kullanılır. Birincisi söz konusu işi artık yapmaz olmaktır: bir alışkanlık, bir meslek, bir uğraş bırakılır. İkincisi bir şeyle ilgiyi kesmektir: eski bir sevgili, bir dostluk, bir tartışma ya da bir dönem geride bırakılır. Kalıp o işaret sözüyle de kurulur: o defteri kapamak. Bu kullanımda kapanan şey konuşanların bildiği bir konudur. Defter görüntüsü bir dönemin hesabının kapandığını, üzerine yeni bir şey yazılmayacağını anlatır. Kapama bir kararla olabilir, zamanla kendiliğinden de olabilir. Konuşan kendi kararını bildirebilir: ben o defteri kapadım. Başkası için de söylenebilir: o konuda defteri kapattı. Söz bir bağımlılığın bırakılmasını, bir emekliliği ya da bir ayrılığı anlatırken geçebilir.
Örnek Cümleler
- Yirmi yıl kumar oynayan Kemal, torunu doğunca o defteri kapadı ve bir daha kahveye uğramadı.
- Eski nişanlısının evlendiğini duyan Aslı, o defteri çoktan kapattığı için hiç etkilenmedi.
- Kırk yıl kunduracılık yapan usta, dükkânını çırağına devredip defteri kapattı; artık köyünde bahçesiyle uğraşıyor.
Diğer Deyimler ve Atasözleri
Sıkça Sorulan Sorular
Tanıkta konuşan, saçmalama diyerek karşısındakinin bir konuyu yeniden açmasına karşı çıkar ve o defteri kapatalı bir yılı geçtiğini söyler. Kalıp burada sözlüğün verdiği ikinci anlamdadır. Bir yılı geçti sözü kopuşun yeni olmadığını gösterir.
Sözlük kitabı kapamayı herhangi bir konu ile ilgiyi kesmek diye açıklar. İki kalıp bu noktada aynı anlamı taşır. Defteri kapamanın ayrıca bir işi artık yapmaz olmak anlamı vardır; kitabı kapamak için bu anlam verilmez.
Atasözü, kişinin artık gerçekleri gördüğünü söyler. Gerçekleri gören biri eski bir yaşayışın defterini kapatabilir. Kumarı ya da içkiyi bırakan biri için bu iki söz art arda kurulabilir.