Anlamı
kişi, kendisine benzeyen veya yarar sağlayacağı kimseden hoşlanır.
Detaylı Açıklama
Deli deliden hoşlanır, imam ölüden atasözü, kişinin kendisine benzeyen ya da kendisine yarar sağlayacak kimseden hoşlandığını söyler. Tanımda iki sebep vardır: benzerlik ve yarar. Benzerlik bir huy, bir zevk, bir alışkanlık ya da bir düşünce olabilir. Yarar ise bir kazanç, bir iş ya da bir çıkar olabilir. Söz iki kişinin neden yakınlaştığını açıklamak için kurulabilir. Konuşan bu yakınlığa hafif bir alayla bakabilir. Atasözü hoşlanmanın iyi mi kötü mü olduğunu söylemez; yalnız sebebini gösterir. Söz bir arkadaş grubu, bir ortaklık, bir siyasi yakınlaşma ya da bir dostluk anlatılırken geçebilir. İki yarı birbirine ve ile değil, virgülle bağlanır; ikinci yarıda hoşlanır fiili tekrarlanmaz. Söz, aralarında açık bir bağ görülmeyen iki kişinin yakınlığını da çözüp açıklar.
Örnek Cümleler
- İkisi de gece yarısına kadar satranç oynayan iki emekli, parkta tanıştıkları gün ayrılmaz oldu; deli deliden hoşlanır, imam ölüden.
- Her ihaleyi kazanan müteahhit kısa sürede belediye başkanının en yakın dostu oldu; deli deliden hoşlanır, imam ölüden.
- Kirayı bir gün bile geciktirmeyen kiracısını ev sahibi her bayram yemeğe çağırıyor; deli deliden hoşlanır, imam ölüden.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Sözlük bu bölümü ayrıca açıklamaz. Tanımın yarar sağlayacağı kimseden hoşlanmak kısmı bu yarıya karşılık gelir: cenaze işlerinde görev alan imam için ölü bir iş ve kazanç kapısıdır. Söz bu görüntüyle çıkara dayanan yakınlığı anlatır.
Tencere yuvarlanmış, kapağını bulmuş sözünde hoşa gitmeyen bir nitelikte birbirine benzeyen iki kişi bir araya gelir. Deli deliden hoşlanır da benzerliği yakınlığın bir yolu olarak gösterir. Tencere sözü yalnız kusurlu bir benzerliği anlatır; imam ölüden kısmı ise bir de çıkarı ekler.
Kanı ısınmak, sözlükte birine karşı yakınlık duymak diye açıklanır. Deyim bu duygunun varlığını bildirir, nereden geldiğini söylemez. Atasözündeki iki örnek, deli ile imam, o kanın neden ısındığını iki ayrı yoldan açıklar.