Anlamı
kişi, kendisine benzeyen veya yarar sağlayacağı kimseden hoşlanır.
Detaylı Açıklama
Deli deliden hoşlanır, imam ölüden atasözü, kişinin ya kendine benzeyene ya da kendisine bir çıkar sağlayacak olana yakınlık duyduğunu anlatır. İlk bölüm benzerlik üzerinden kurulur; benzer huylu insanlar birbirine daha kolay ısınır. İkinci bölüm ise çıkar ilişkisini anlatır; imamın ölüden hoşlanması, cenaze ve dinî görevle kurduğu ilişki üzerinden biraz iğneleyici bir gözlem taşır. Atasözü böylece dostluk ve yakınlığın her zaman yüksek duygulardan doğmadığını, bazen alışkanlık ve menfaatle de şekillendiğini söyler. Sözün içinde hem insan tabiatına dair gerçekçilik hem de hafif bir alay vardır. Kimden niçin hoşlanıldığını sorgulayan toplumsal bir gözlemdir. Söz, insanların çoğu zaman kendi yaradılışına, huyuna veya çıkarına benzeyene meyletmesini alaylı biçimde söyler.
Örnek Cümleler
- Aynı huydaki iki adamın hemen kaynaşmasını görünce herkes deli deliden hoşlanır, imam ölüden dedi.
- Menfaat ilişkisi kurulunca arkadaşlık sandığın şeyin deli deliden hoşlanır, imam ölüden tarafı ortaya çıktı.
- Benzer çıkarlar etrafında toplananları görünce bu iş tam deli deliden hoşlanır, imam ölüden dedirtti.
Diğer Atasözleri ve Deyimler
Sıkça Sorulan Sorular
Çünkü insanlar bazen kendilerine benzeyenle, bazen de işine yarayanla yakınlık kurar. Atasözü bu iki temel sebebi tek cümlede birleştirerek insan ilişkilerine daha çıplak bir gözle bakar.
Bu bölüm hafif iğneleyici bir halk mizahı taşır. İlişkinin yüksek ahlaktan değil, görev ve çıkar bağından da kurulabileceğini alaylı biçimde gösterir. Bu yüzden söz, ilişkilerin sadece sevgiyle değil bazen fayda ve alışkanlıkla da kurulduğunu söyler.
Siyasi yakınlaşmalarda, çıkar ortaklıklarında, aynı huydan kişilerin çabuk kaynaşmasında ve görünüşte samimi ama altında menfaat olan ilişkilerde rahatça kullanılabilir. Sözün bugünkü canlılığı, çıkarın gizlendiği dostluk ve yakınlık biçimlerinin hâlâ sürmesinden gelir.