Demir Üzerinde Ne Demek?
Anlamı: den. demirini almış ve kalkmaya hazır (gemi).
Demir üzerinde sözü, denizcilikte geminin demirini almış, yani çıpasını toplamış ve kalkmaya hazır durumda bulunduğunu anlatır. Gemi henüz limandan tam ayrılmamış olabilir ama bekleme hâli bitmiş, hareket anı yaklaşmıştır. Bu yüzden ifade, hazır bekleme ile eyleme geçme arasındaki ince eşiği gösterir. Denizcilik terimi olarak teknik bir karşılığı vardır; fakat mecaz olarak da “her an çıkabilir, yola koyulabilir, kalkmaya hazır” durumları anlatmaya elverişlidir. İçinde gergin bir hazırlık duygusu vardır. Her şey tamamlanmıştır, geriye yalnız hareket kalmıştır. Deyim, bekleyişin son saniyelerini ve başlangıcın hemen öncesindeki gerilimi iyi taşır. Denizcilik kökenli ama mecaza açık canlı bir ifadedir. Deyim, bir şeyin hazırlanmış, uygun ve işlenmeye elverişli noktada olduğunu hissettiren özel bir kullanımdır.
Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü